Elektrische vrachtwagens kunnen vandaag al goedkoper uitvallen in totale gebruikskosten dan dieseltrucks. Volgens een nieuwe analyse van Transport & Environment is dat het geval in zes van de negen grote EU-markten die de organisatie onderzocht. België behoort tot die groep, al hangt het resultaat hier sterk af van de aankoopprijs van de elektrische truck.
De studie vergelijkt de Total Cost of Ownership over vijf jaar. Daarbij wordt dus veel meer meegerekend dan alleen de aankoopprijs. Ook energie, onderhoud, verzekering, belastingen, tolheffingen, financiering en laadinfrastructuur spelen mee. De berekeningen hebben betrekking op zware trekker-opleggercombinaties voor langeafstandstransport.
België zit dicht bij het omslagpunt
T&E noemt Nederland, Duitsland, Denemarken, Zweden, Frankrijk en België als de zes onderzochte EU-markten waar batterij-elektrisch vandaag financieel competitief is met diesel. Samen zijn deze landen goed voor 46 procent van de verkoop van nieuwe zware vrachtwagens in de Europese Unie.
Voor België is het beeld wel genuanceerd. In de vergelijking van T&E komt een goedkoper geprijsde Chinese elektrische truck over vijf jaar ongeveer 30.100 euro goedkoper uit dan een vergelijkbare dieseltruck. Voor een Europese elektrische truck ligt de berekende TCO daarentegen nog ongeveer 5.500 euro hoger.
Bron: Transport & Environment.
Dat verschil maakt meteen duidelijk hoe belangrijk de aanschafprijs nog altijd is. Een elektrische aandrijflijn kan tijdens het gebruik goedkoper zijn, maar een hogere aankoopprijs moet eerst worden terugverdiend.
Grote verschillen tussen landen
In sommige markten is het voordeel al veel groter. Voor een Europese elektrische truck bedraagt de berekende besparing over vijf jaar in Nederland ongeveer 100.000 euro, in Duitsland 85.000 euro en in Denemarken ongeveer 69.000 euro. In Nederland en Duitsland is de hogere investering volgens T&E na ongeveer twee jaar terugverdiend.
Dat zulke grote verschillen tussen landen bestaan, heeft onder meer te maken met energieprijzen, subsidies en de manier waarop vrachtwagens worden belast of tol betalen.
Lagere energie- en onderhoudskosten
De aankoopprijs van een elektrische truck ligt vandaag doorgaans nog hoger dan die van een diesel. Tijdens het gebruik kan een deel van dat verschil worden teruggewonnen door lagere energie- en onderhoudskosten.
T&E rekent voor batterij-elektrische trucks met onderhoudskosten van 12,80 euro per 100 kilometer. Voor diesel bedraagt dat 18,60 euro per 100 kilometer. Voor de onderzochte vijfassige langeafstandstruck wordt uitgegaan van ongeveer 116.000 kilometer per jaar.
Ook elektriciteitsprijzen verschillen sterk van land tot land. Daarnaast veronderstelt het model dat 20 procent van de elektriciteit onderweg aan publieke laadpunten wordt geladen en het overige deel hoofdzakelijk op het depot.
Tol helpt elektrische truck in België
Ook kilometerheffingen spelen een belangrijke rol. Duitsland, Nederland, Denemarken en Vlaanderen hebben volgens T&E een CO₂-afhankelijke tol ingevoerd waardoor emissievrije vrachtwagens aanzienlijk minder betalen dan dieseltrucks.
Voor België gebruikt T&E de Vlaamse kilometerheffing als referentie. De organisatie merkt daarbij op dat het kostenvoordeel verder zou kunnen toenemen wanneer de korting voor emissievrije trucks op de infrastructuurcomponent niet tegen 2030 wordt afgebouwd.
België behoort bovendien samen met Duitsland en Nederland tot de landen waar RED III-kredieten ook kunnen worden toegepast op elektriciteit die via private depotladers wordt geleverd. Dat kan de energiekosten van elektrisch vrachtvervoer verder verlagen.
Aankoopprijs blijft de grote drempel
De truck zelf blijft voorlopig de grootste kostenpost. Volgens T&E vertegenwoordigen de voertuigkosten bij een Europese elektrische truck ongeveer 39 procent van de totale kosten over vijf jaar. Bij een dieseltruck is dat ongeveer 22 procent.
Het model gaat uit van financiering met 15 procent eigen inbreng. Na vijf jaar wordt een restwaarde van 35 procent van de oorspronkelijke aankoopprijs vóór subsidies en belastingen aangenomen. Ook die uitgangspunten beïnvloeden vanzelfsprekend het uiteindelijke resultaat.
Het prijsverschil tussen Europese en goedkoper geprijsde nieuwe spelers uit onder meer China is daarom bijzonder relevant. T&E berekende eerder dat een elektrische truck van zo’n nieuwe marktspeler over zijn gebruiksduur gemiddeld een lagere TCO kan hebben dan een vergelijkbaar Europees model.
TCO wordt belangrijker dan aankoopprijs
Voor transportbedrijven maakt de analyse vooral duidelijk dat de aankoopprijs alleen steeds minder geschikt is om diesel en elektrisch met elkaar te vergelijken. Een truck die aan de dealer aanzienlijk duurder is, kan door lagere energie-, onderhouds- en tolkosten tijdens intensief gebruik een deel of zelfs de volledige meerprijs terugverdienen.
T&E verwacht dat elektrische trucks tegen 2030 in alle negen onderzochte EU-markten goedkoper kunnen worden dan diesel wanneer het bestaande Europese beleid wordt voortgezet en een beperkt aantal bijkomende maatregelen wordt ingevoerd. Dat scenario houdt zelfs rekening met het verminderen of verdwijnen van sommige huidige aankoopsubsidies.
Voor België is de situatie vandaag dus nog niet zwart-wit. Een goedkoper geprijsde elektrische truck kan volgens de T&E-berekening al duidelijk voordeliger zijn dan diesel terwijl een duurdere Europese e-truck nog net boven het omslagpunt blijft. De richting is wel duidelijk: bij intensief gebruik wordt de totale kost over de levensduur steeds belangrijker dan het bedrag dat bij aankoop op de factuur staat.
